Jan is afkomstig van Torhout, geeft les in de hotelschool in Oostende en is als heemkundige gefascineerd door bier, brouwerijen en cafés. Van uit zijn interesse neemt hij ons mee op een boeiende reis over het verband tussen onze regio en de Boerenoorlog (1880 – 1902) in Zuid-Afrika. In de vorige eeuw waren er in Koekelare cafés met de namen als Transvaal en Pretoria. Jan vertelt er ons alles over.
Wanneer? Zondag 3 maart 2024 om 10.00 u Waar? Lange Max Museum, Clevenstraat 2, Koekelare Inkom: gratis
Droogte, overstromingen, pandemieën, hongersnood…natuurrampen lijken frequenter en intenser dan ooit. Maar is dat ook zo? Historici vinden in de geschiedenis altijd wel één ramp die nog groter en nog verwoestender was. In deze lezing duiken we in de tragische, maar ook fascinerende geschiedenis van natuurrampen. Van de Grote Middeleeuwse Hongersnood (1315-17) over de mega-droogte van 1540 of 1857-58 en uitbraken van pest, dysenterie en cholera, tot de stormvloeden van 1404 tot 1953 staan we stil bij de kwetsbaarheid voor natuurrampen vroeger en nu.
Hebben grote natuurrampen de loop van de wereldgeschiedenis bepaald? Kon de mens door wetenschap en technologie het risico op natuurrampen beperken? En hoe bepaalt onze eeuwenlange fascinatie voor natuurrampen mee onze omgang met de klimaatcrisis vandaag?
Wanneer? Zondag 21 januari 2024 om 10.00 u Waar? Lange Max Museum, Clevenstraat 2, Koekelare Deelname leden: €10 inclusief een drankje.
De welstand heeft de ‘krotte’ of cichorei (Cichorium sativum) uit de winkelrekken verdreven. Er worden aan het product nl. gedroogde en gemalenwortelen van de cichoreiplant, nochtans heel wat helende eigenschappentoegewezen: aansterkend, bloedzuiverend, galdrijvend, koortswerend, laxerend, urinedrijvend, zijn enkele van haar weldadige kwaliteiten. Jarenlang werd een schepje van deze smaakversterker bij de koffie gevoegd. Ook Koekelare had ooit een cichorei-ast: https://www.souvenhiers.be/Media/Detail/9984
Lichtervelde was een centrum van de cichorei en deast-seizoenarbeiders. De ast van Marc Cappelle was tot 2004 actief en kreeg ondertussen een mooie herbestemming. De passie voor cichorei heeft Marc niet meer losgelaten.
Na een bezoekje aan deze voormalige ast worden we in ‘Cinema De Keizer’ onthaald op koffie en taart door Stephanie Caset. We krijgen een rondleiding en beschikken daarna over een cinemazaal om enkele nooit geziene filmfragmenten uit ons archief te vertonen.
Zowel de Ast Cappelle als Ciné De Keizer hebben een ongekende band met Spaenhiers en Koekelare. Deze mysteries reserveren we voorde deelnemers… Nagenieten kan in de oergezellige ‘bar Agnes’
Wanneer? Zaterdag 18 november 2023 Waar? Carpooling vanop parking De Buidel, Ringlaan Koekelare om 13.00 uur Deelname €15 inbegrepen: koffie, taart, film en rondleidingen Vooraf inschrijven op info@spaenhiers.be of sms naar 0473/982457
Ook na 125 jaar blijft het herdenken van de Eerste Wereldoorlog zinvol.
In 2022 werd de archeologie van de Eerste Wereldoorlog 20 jaar oud. In deze korte tijd groeide de slagveldarcheologie uit tot eenvolwaardige discipline binnen de archeologische wereld. In de eerste 10 jaar gebeurde het onderzoek nog hoofdzakelijk door de Vlaamse overheid, daarna namende archeologische bedrijven het werk over, waarbij vaak dezelfde gepassioneerde WO I-archeologen de opgraving uitvoerden.
Eén van hen is Simon Verdegem, die in 2012 één van de eerste grote WO I-onderzoeken uitvoerde in Mesen. Rondom de stad werd een riolering aangelegd en zo kon een doorsnede door het frontlandschap worden opgegraven. Enkele jaren later deed hij nog zo’n doorsnede bij het gigantische Fluxysproject tussen Roesbrugge en Maldegem. In 2018 slaagde hij erin om via crowdfunding voldoende budget te verzamelen voor de opgraving van het Duitsebolwerk Hill 80 te Wijtschate.
Tijdens deze lezing geeft Simon Verdegem een overzicht over de slagveldarcheologie in de Westhoek. Naast de toelichting rond de grote archeologische opgravingen komen ook de onderzoeksprojecten naar de evolutie van loopgraafstructuren of de omgang met vondsten van stoffelijke resten aanbod.
Wanneer? Vrijdag 10 november om 19.00 u Waar? Lange Max Museum, Clevenstraat 2, Koekelare Deelname leden: €10 inclusief een drankje.
Tussen Schelde en Rupel heeft het water een grote invloed op de ontwikkeling van de regio. Palingvisserij, wilgentenenteelt en mandenmakerij. Dit en veel meer gaan Spaenhiers ontdekken in Bornem.
Wanneer? Daguitstap, zaterdag 19 augustus, vertrek om 7:45 Waar? vertrek aan parking de Buidel (Ringlaan)
Programma
7.45 Op naar Bornem. Vertrek aan parking De Buidel (Ringlaan) 9.30 – 10.30 Koffie in De Lotuspoort 10.30 – 12.30 Bezoek aan de Abdij van Bornem met z’n indrukwekkende bibliotheek 12.30 – 14.30 Middagmaal in De Lotuspoort. Soep, hoofd- en nagerecht. Drankje bij het eten en koffie inbegrepen. 14.30 – 15.45 Dorpswandeling in Bornem met aandacht voor de Boerenkrijg 16.00 – 17.30 Weert: geleid bezoek aan De Zilverreiger, streek- en vlechtmuseum Drankje naar keus in het Museum-K-Fé 17.45 – 18.00 Stop aan kasteel de Marnix de Sint-Aldegonde 19.30 Terug in Koekelare
Enkel wie vóór 12/08/2023 betaalt op rekening Spaenhiers – BE85 0682 1416 4206 met vermelding “daguitstap 19 augustus” is ingeschreven. Wie betaald heeft en om één of andere reden niet kan deelnemen, gelieve tijdig te verwittigen, zodat die vrije plaatsen voor anderen beschikbaar zijn.
In 2017 kochten Peter & Joke Velle het piepkleine maar heel erg vervallen 17de-eeuws Spaans Tolhuis in Oudenburg. Sinds 2018 werken ze met hart en ziel aan de restauratie van het unieke monument aan de waterkant. Het was ooit de toegangspoort van een stevig 17de-eeuws fort dat de oude sluis van Plassendale bewaakte. Enkel het tolhuis resteert van het historische fort.
Het Tolhuis situeert zich in de linkerbenedenhoek van het fort, bij de door een kanon bewaakte ingang. Dit tweeledig gebouw met een korte verbinding tussen beide delen wordt als “Corps de Garde” of “wachtlokaal” omschreven. Rechts van het gebouw bevindt zich een klein kruitmagazijn, dat aangebouwd is tegen een kazerne voor de manschappen.
Wanneer? Zaterdag 13 mei Waar? Carpooling van op parking De Buidel, Ringlaan Koekelare om 13.30 u. Start van de gidsbeurt om 14.00 u, Vaartdijk-Zuid Oudenburg Deelname: €15 inbegrepen: gidsbeurt, koffie en taart van het huis
Ons 30ste jaarboek is opnieuw een voltreffer met allerlei diverse onderwerpen.
Onze vertrouwde auteurs hebben het over: de Rooie Strate of het verhaal van een steenbakkerij op de Waterhoek in Ichtegem; een studie over de politiek en de politieke partijen in Koekelare tussen 1830 en 1970; een beschrijving van het oorlogslandschap tussen het Praatbos en de Lange Max; een overzicht van de te raadplegen bronnen voor de vroegmoderne geschiedenis van Ichtegem; het herstel van de kerk van Koekelare na de godsdiensttroebelen op het eind van de 16de eeuw; een neolithische gepolijste bijl uit Handzame; het verhaal van de kinderen, die in Ichtegem omkwamen tijdens de beide wereldoorlogen; een blik op allerlei vormen van jeugdwerking in Koekelare na 1945; de ontwikkeling van de telefonie in Koekelare en de prosopografie (jawel!) van de schepenen van het Brugse Vrije.
Daarnaast zijn er nog enkele signalementen van boeken over dialect, rabattenbossen en streekgenoten in de kijker.
Vrijdag 14 april 2023 om 19.00 uur in Klavertje 4 (vroeger ’t Schablier): Engelstraat 46 Ichtegem.
De ingang is achteraan te bereiken via begin Dr. Bruwierlaan , klein weggetje rechts. Parkeermogelijkheden op de parkeerplaats Carrefour, parkeerplaats De Ster. Het is een klein beetje wandelen…
Er bestaan plekken die onder je vel kruipen, hoewel je ze nooit helemaal kunt doorgronden. Brugge is zo’n bijzondere plek. Een stad op mensenmaat, groots geworden door haar meeslepende geschiedenis. Het unieke erfgoed van Brugge blijft verrassen ook al zijn we vertrouwd met onze provinciehoofdstad.
Op deze wandeling gaan we met een gids op zoek naar goed bewaarde geheimen waar bezoekers doorgaans aan voorbij lopen. We maken kennis met anekdotes die soms de Bruggelingen zelf ontgaan.
Afspraak: om 14.00 u. Historium, Markt, Brugge (Carpooling van op parking De Buidel, Ringlaan Koekelare om 13.00 u.) Deelname: €10
Zondag 5 februari 2023 om 10.00 u. Lezing door archeoloog dr. Jan Trachet die in opdracht van UGent het laatmiddeleeuwse havenlandschap rond Brugge onderzoekt.
In 1561 vraagt het Brugse Vrije, voornaamste kasselrij van het Graafschap Vlaanderen, aan Pieter Pourbus om een kaart te schilderen van het volledige territorium. Tien jaar later levert de schilder-cartograaf met de geschilderde kaart van het Brugse Vrije zijn meesterwerk af. Op dit enorme doek (23,58 m²) zijn wegen, waterlopen dorpen en steden afgebeeld.
Dr. Jan Trachet (FWO/UGent) onderzocht de relevantie van deze bron voor zijn archeologisch-landschappelijk onderzoek. Dit multidisciplinair onderzoek bracht heel wat nieuwe inzichten op de werkwijze van Pourbus aan het licht. Voldoende bagage voor deze boeiende lezing en een tentoonstelling nog tot 16 april te bezichtigen in het Groeningemuseum.
Locatie: Ontvangstruimte van Lange Max Museum, Clevenstraat 2, Koekelare. Deelname leden: € 10,- inclusief een drankje.
Bedijking en ontwatering van de Westkustpolders in de middeleeuwen
Zondag 4 december 2022 om 10 uur. Lezing door Johan Termote, in de ontvangstruimte van Lange Max Museum.
Aanduiding van de bedijkingsfasen (1)
De bedijking van de IJzervallei vormde één van de grootste ondernemingen in het vroegmiddeleeuwse Vlaanderen. Dit uitgestrekt schorrengebied dat tot 20 km landinwaarts reikte was in de prehistorie en de Romeinse periode al van groot economische belang voor zoutwinning en schapenteelt.
Vanaf de 10de eeuw start de geleidelijke bedijking, een onderneming die pas in het begin van de 13de eeuw wordt afgerond. De trigger vormt de stijgende vraag naar voedsel en naar graanproducten in het bijzonder. Dit omzetten van schorre naar polder is een complex proces. Naast het opwerpen van dijken dienen gelijklopend de afwatering georganiseerd en vaarten gegraven. In het zog van de bedijking breidde ook de permanente bewoning uit.
We krijgen stilaan een beter inzicht hoe dit alles concreet verliep. De keuzes genomen bij deze onderneming laten zich tot de dag van vandaag voelen en bepalen nu nog altijd het landschap.
In de laatste decennia tekenen zich belangrijke problemen af. De klimaatsverandering, de zeespiegelrijzing en de geforceerde afwatering leiden tot nieuwe uitdagingen in het beheer. Ook voor de archeologie heeft dit belangrijke gevolgen.
Inkom: 10 euro, drankje inbegrepen.
(1) Kaart, naar Termote, De bedijkingshistoriek van de IJzer- en de Handzamevallei, In: Zwaenepoel, A. & Verhaeghe, F. (Red. 2011). De Broeken van de IJzer- en de Handzamevallei, p. 19-20. Deze kaart werd overgetekend en verruimd in het noordoosten en gebruikt in Jaarboek 2020 van Spaenhiers in Staelens, Hovaere(molen) in een historisch geografische context.
